پایگاه خبری رج خبر/ اختصاصی/ پرفشارهای اقلیمی و پرفشارهای اداری/ دکتر داریوش یاراحمدی: امروز برای یک کار پژوهشی در خصوص پرفشار جنب حاره به سایت سازمان ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده (NOAA) مراجعه کردم. لازم به ذکر است که بسیاری از دادههای ضروری برای پژوهشهای اقلیمشناسی از سایت نُوا و دیگر پایگاههای دادههای اقلیمی ایالات متحده تأمین میشود و بدون این پایگاهها، کار پژوهش اقلیمشناسی امکانپذیر نیست.
برای مثال، بدون دادههای رادیوسوند یا «صوتسنجی جو بالا» دانشگاه وایومینگ در ایالات متحده، انجام تحلیل پایداری جو و لایهبندی دما و رطوبت سخت یا غیرممکن میشود. این دانشگاه یکی از پایگاههای دادهی اقلیمی معتبرِ گردآوری و بایگانی دادههای بالاسنجی در جهان است و دسترسی آزاد و رایگان به دادههای ارتفاعی، نمودارهای Skew-T و شاخصهای پایداری جوی را فراهم کرده است.
از موضوع خارج نشوم؛ بعد از مراجعه به سایت نُوا، با این پیام روبهرو شدم که نوشته بود: «دولت ایالات متحده تعطیل است. این سایت بهروزرسانی نخواهد شد، اما خدمات حیاتی برای حفاظت از جان و مال مردم ادامه دارد.»
پرفشارهای اقلیمی و پرفشارهای اداری / صفحهی اصلی سایت نُوا
از سر کنجکاوی وارد ادارهی ملی هواشناسی که از زیرمجموعههای نُوا است شدم. با کمال تعجب، این پیغام در صفحهی اصلی آن نبود. دلیل آن را که بررسی کردم، دیدم به علت خودداری از ایجاد وحشت برای مردم آمریکا این کار را نکردهاند؛ زیرا اطلاعات هواشناسی برای مردم حیاتی است و روزانه میلیونها نفر به این اطلاعات نیاز دارند. به هیچ وجه با روح و روان مردم بازی نکردند. در واقع، مصداق کامل همان «تشویش اذهان عمومی» (در آمریکا بر خلاف ایران جرم نیست) را انجام ندادند.
فقط برای اطلاعرسانی در مورد تعطیلی، در یک کادر معمولی و بدون رنگ قرمز یا هشدار نوشتهاند: «بهدلیل تعطیلی دولت، تمام فعالیتهای عمومی ما — شامل تورها و اقدامات ارتباطی آموزشی — لغو یا به تعویق افتادهاند. ولی ما پیشبینیهای حیاتی، هشدارها و اطلاعرسانی برای حفاظت از جان و مال مردم را ادامه میدهیم.»
این موضوع ذهن من را درگیر خود کرد. اول: در آن کشور، حتی اگر دولت فدرال تعطیل شود و کارمندان دولت حقوق دریافت نکنند، نظام کار و خدمات حیاتی ادامه پیدا میکند.دوم: اکثریت مطلق دانشگاهها، شرکتها، پژوهشگاهها و نهادهای خدماتی غیردولتی هستند و هرکدام بر پایهی استقلال و منطق اقتصادی خود میچرخند و هیچ ارتباط با دولت فدرال ندارند.
اما این موضوعات ذهن مرا به سمت پرسشهای دیگر برد: اگر روزی دولت ما ــ یا بخشهایی از ساختار گستردهی آن ــ برای مدتی تعطیل شود، چه اتفاقی در کشور میافتد؟ برای مثال، اگر دهها نهاد فرهنگی، علمی و تبلیغی که در بودجهی سال ۱۴۰۴ سهمی بزرگ از منابع عمومی را به خود اختصاص دادهاند تعطیل شوند، چه اتفاقی در کشور رخ میدهد؟
پرفشارهای اداری
برای نمونه، اگر سازمان صداوسیما، جامعهالمصطفی، بنیاد سعدی، مؤسسهی آموزشی امام خمینی(ره) یا بنیاد الگوی اسلامی ایرانی و دهها مؤسسه و سازمان دیگر که بالای صد هزار میلیارد تومان بودجه میگیرند روزی تعطیل شوند، چه اتفاق مهمی در فرهنگ، دین و اخلاق مردمان کشور میافتد؟
حال پرسشهای اساسی من این است: اگر روزی این نهادها، تعطیل شوند، چه اثری در زندگی روزمرهی مردم ایجاد میشود؟ آیا وضعیت اخلاقی مردم بدتر میشود؟ آیا فرهنگ، دین و میهن دوستی و احترام به محیط زیست و انسان دوستی ایرانیان کم میشود؟ آیا آموزش متوقف میشود؟ آیا پژوهش زمین گیر می شود؟ سهم این مؤسسات در دینداری یا اخلاق ایرانیان چقدر است؟
لازم به تاکید است که پرسشهای من؛ صرفاً از سر کنجکاوی علمیست؛ درست مثل وقتی که پرسشی درباره علت پایداری پرفشار یا ارتفاع وارونگی دمایی در شهر دورود دارم. در ادامه این پژوهش ذهنی و برای یافتن پاسخی برای پرسشهای خود و بر اساس اصول علم اقلیمشناسی، یک فرض اساسی مطرح کردم: در اقلیمشناسی وقتی فشار بالا حاکم شود (مثل پرفشار جنبحاره)، جریان و صعود هوا از پایین به بالا متوقف میشود و هوا از حرکت میایستد و رکود و خفگی پدید میآید. بنابراین شاید در ساختار اداری و اقتصادی نیز همین پدیده جریان دارد: هرجا بودجه و پول از بالا بر سازمانها میبارد، حرکت و پویایی و صعود در پایین کاهش مییابد و متوقف میشود.
به یاد بیاوریم آن جملهی زیبای یکی از استادان اقتصاد را که گفته بود: «اگر مدیریت بیابان را به دولت بسپاری، بعد از مدتی ماسه هم کم میآوری.»
منابع و پیوندها
1. سازمان ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده (NOAA)
2. اداره ملی هواشناسی ایالات متحده (NWS)
3. دانشگاه وایومینگ