پایگاه خبری رج خبر/ اختصاصی/ توانمندسازی زنان در اروپا و آسیای مرکزی: در سراسر اروپا و آسیای مرکزی، بانک جهانی در حال باز کردن درهایی برای زنان است تا به مشاغل بهتر دسترسی پیدا کنند و کسبوکارهای خود را راهاندازی نمایند. حمایت بانک جهانی از گسترش مسیرهای شغلی در محیطهای کمفرصت تا کمک به زنان برای توسعه مهارتها و شبکههای لازم برای دستیابی به مشاغل بهتر را در بر میگیرد. برنامههای حساس به جنسیت در بوسنی و هرزگوین، مقدونیه شمالی، ترکیه، قرقیزستان و ازبکستان نشان میدهند که حمایتهای هدفمند چگونه میتواند به زنان کمک کند تا وارد بازار کار شوند و بهرهوری را افزایش دهند.
نکات برجسته نتایج
• از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴، بیش از ۲۰,۰۰۰ زن در بوسنی و هرزگوین از طریق حمایت خدمات استخدامی دولتی و خصوصی وارد مشاغل بخش خصوصی شدند.
• بیش از ۷۰۰ زن در مقدونیه شمالی — بسیاری از جوامع روما یا خارج از بازار کار — از طریق خدمات اجتماعی تازهتأسیس برای سالمندان، در اقتصاد مراقبت به اشتغال رسمی دست یافتند.
• بیش از ۵۰۰ زن در ترکیه — شامل شهروندان ترک و پناهندگان سوری — به تعاونیهای زنان در بخشهای نساجی، مواد غذایی و خدمات نظافتی پیوستند.
• نزدیک به ۳,۰۰۰ زن کمدرآمد در قرقیزستان (عمدتاً در مناطق روستایی) کمکهزینه کسبوکار دریافت کردند که به آنها امکان داد فعالیتهای درآمدزا را آغاز کنند.
• بیش از ۱۵,۰۰۰ نفر در ازبکستان (۸۷ درصد زنان) در آموزشهای کارآفرینی شرکت کردند و یکسوم آنان یک سال پس از اتمام دوره همچنان صاحب کسبوکار بودند.
روایتهای موفقیت زنان
آیدا هوجیچ از بوسنی و هرزگوین:
«۱۰ سال دنبال کار بودم. به لطف این پروژه، حالا یک سال است در بانک مشغولم. دوستیهای جدید، هدف، اعتمادبهنفس — این واقعاً زندگی من را تغییر داد.»
دلنوزا میرزاخمیدوا از ازبکستان:
«بسیار سپاسگزارم. هرگز فکر نمیکردم در ۵۰ سالگی به رؤیایم برسم. هیچوقت برای یادگیری دیر نیست. اگر زندگی زمانی علیه شما بود، دوباره تلاش کنید. به مونوسنتر بیایید و یاد بگیرید. دوستان خوبی پیدا کردهام و حالا آنها مرا تشویق میکنند کارگاه خیاطی خودم را باز کنم.»
چالشهای اصلی
اگرچه زنان بیشتری در اروپا و آسیای مرکزی تحصیلکرده هستند و فقر کمتر شده، هنوز هم بسیاری با موانع بزرگ برای یافتن شغل خوب روبهرو هستند. این مشکل بیشتر برای زنان کمدرآمد، روما، پناهندگان یا کسانی است که مدت طولانی بیکار بودهاند. آنان معمولاً بیشتر کار بدون دستمزد در خانه را بر عهده دارند، کمتر در مشاغل رسمی کار میکنند و به خدمات اشتغال دسترسی ندارند. بسیاری نیز فاقد مهارتهای پایه مانند سواد مالی، مهارتهای دیجیتال یا حتی توانایی خواندن هستند. این چالشها در مناطق روستایی و محروم شدیدتر است.
رویکرد بانک جهانی
بانک جهانی برای کمک به ورود و موفقیت زنان در بازار کار، استراتژی جامعی را بهکار میگیرد که با سطح آمادگی شغلی متفاوت زنان سازگار است. این رویکرد شامل:
• گسترش دسترسی به مشاغل در مناطق محروم با سرمایهگذاری در خدمات مراقبت از کودکان و سالمندان و برنامههای اجتماعی جامعهمحور.
• تقویت مهارتهای پایه و آمادگی شغلی شامل سواد دیجیتال، سواد مالی و مهارتهای کارآفرینی.
• تقویت خدمات اشتغال از طریق همکاری با ارائهدهندگان دولتی و خصوصی برای بهبود تطبیق شغلی، مشاوره و حمایت شغلی.
• حمایت از کسبوکارهای زنانمحور با اتصال آنان به شبکههای حرفهای، منابع مالی و مشاوره.
نتایج بهدستآمده
برنامههای بانک جهانی از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ موجب شده نزدیک به ۴۰,۰۰۰ زن در پنج کشور وارد مشاغل رسمی یا کسبوکارهای شخصی شوند.
• در بوسنی و هرزگوین، بیش از ۲۰,۰۰۰ زن به شغلهای بخش خصوصی دست یافتند.
• در مقدونیه شمالی، از سال ۲۰۲۱ بیش از ۷۰۰ زن (بسیاری از جوامع روما) در اقتصاد مراقبت شاغل شدند، ۱,۶۰۰ سالمند استقلال بیشتری پیدا کردند، و ۲,۲۰۰ فضای مهدکودک جدید ایجاد شد که بیش از ۳۰,۰۰۰ کودک از آن بهره بردند.
• در ترکیه، بیش از ۵۰۰ زن (ترک و سوری) در تعاونیهای زنان مشغول شدند و شبکهای از ۳۵۰ سازمان و ۹۰۰ عضو برای بهبود معیشت پناهندگان و توانمندسازی زنان شکل گرفت.
• در قرقیزستان، نزدیک به ۳,۰۰۰ زن کمکهزینه دریافت کردند و ۴,۰۰۰ نفر آموزش کسبوکار و سواد مالی دیدند.
• در ازبکستان، بیش از ۱۵,۰۰۰ نفر (عمدتاً زنان) آموزش کارآفرینی دیدند، و نرخ اشتغال پس از دورهها به ۸۲ درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت.
مشارکت بانک جهانی
بانک جهانی از طریق ترکیبی از منابع مالی (IDA، IBRD و صندوقهای امانی)، کمک فنی و تحلیلها از این برنامهها حمایت کرده است.
نمونهها:
• بوسنی و هرزگوین: دو پروژه بزرگ استخدام با مجموع بیش از ۱۵۸ میلیون دلار.
• مقدونیه شمالی: پروژه بهبود خدمات اجتماعی با وام ۳۳.۴ میلیون دلاری.
• ترکیه: پروژه حمایت از پناهندگان و شهروندان ترک با بودجه ۵.۹ میلیون دلار.
• ازبکستان: پروژه تقویت نظام حمایت اجتماعی با ۵۰ میلیون دلار.
• قرقیزستان: پروژه برنامههای بازار کار و کمک اجتماعی با ۳۰ میلیون دلار.
مشارکتهای بینالمللی
موفقیت این ابتکارها نتیجه همکاری با نهادها و سازمانهای بینالمللی و ملی بوده است، از جمله خدمات اشتغال اتریش، سازمان بینالمللی کار، یونیسف، و برنامه جهانی غذا.
آینده توانمندسازی زنان
بانک جهانی با استراتژی جنسیت ۲۰۲۴–۲۰۳۰ خود، تمرکز را بر رفع موانع ساختاری و گسترش دسترسی زنان به خدمات، مشاغل و کارآفرینی خواهد گذاشت. تلاشهای آینده شامل:
• تقویت خدمات برای بازماندگان خشونت مبتنی بر جنسیت در ازبکستان.
• گسترش مشاغل بخش مراقبت در مقدونیه شمالی.
• بهبود دسترسی زنان به منابع مالی در ترکیه.
بانک جهانی با ترکیب مداخلات محلی و اصلاحات سیاستی گسترده، به دنبال ایجاد اثرات پایدار است.